1

2

3

4

5

 

Ograniczenia

W zależności od posiadanego wykształcenia technicznego i jego rodzaju uprawnienia budowlane mogą być udzielane bez ograniczeń w danej specjalności lub w ograniczonym zakresie. Osobom mającym wykształcenie wyższe odpowiadające specjalności techniczno-budowlanej i spełniającym wszystkie wymagania w odniesieniu do praktyki zawodowej wydawane są uprawnienia budowlane bez ograniczeń. Osoby z wykształceniem wyższym o kierunkach pokrewnych oraz z wykształceniem średnim mogą otrzymać Jak sprawdzić, czy osoby podejmujące pracę na naszej budowie rzeczywiście je uzyskały? Prowadzenie działalności budowlanej wymaga wiedzy technicznej, doświadczenia, a także znajomości przepisów prawnych i obowiązujących Polskich Norm. Dlatego też ustawodawca uznał, że do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie konieczne jest odpowiednie wykształcenie techniczne i praktyka zawodowa dostosowana do rodzaju i stopnia skomplikowania działalności oraz innych wymagań związanych z pełnioną funkcją stwierdzone przez wojewodę decyzją zwaną „uprawnieniami budowlanymi”. Dodatkowym warunkiem uzyskania uprawnień budowlanych jest złożenie przed komisją egzaminu ze znajomości przepisów prawnych dotyczących procesu budowlanego oraz umiejętności praktycznego zastosowania wiedzy technicznej. Samodzielna funkcja techniczna W budownictwie jest nią działalność związana z koniecznością fachowej oceny zjawisk technicznych lub samodzielnego rozwiązywania zagadnień architektonicznych i technicznych oraz techniczno-organizacyjnych. W szczególności do prac wykonywanych przez osoby pełniące samodzielne funkcje techniczne należą: projektowanie, sprawdzanie projektów architektoniczno-budowlanych i sprawowanie nadzoru autorskiego, kierowanie budową lub innymi robotami budowlanymi, kierowanie wytwarzaniem konstrukcyjnych elementów budowlanych oraz nadzór i kontrola techniczna wytwarzania tych elementów, wykonywanie nadzoru inwestorskiego, sprawowanie kontroli technicznej utrzymania obiektów budowlanych, wykonywanie państwowego nadzoru budowlanego, rzeczoznawstwo budowlane. Każda z osób wykonująca tego typu zadania musi posiadać uprawnienia budowlane. Dotyczy to zarówno projektantów, kierowników budowy i robót, inspektorów nadzoru inwestorskiego, osób sprawujących państwowy nadzór budowlany, kierujących wytwarzaniem konstrukcyjnych elementów budowlanych, jak i o czym nie wolno zapominać osób sprawujących kontrolę techniczną utrzymania już istniejących obiektów budowlanych. Firmę budowlaną może założyć każdy pełnoletni obywatel, ale do wykonywania konkretnych funkcji kierwniczych. Uprawnienia do projektowania bez ograniczeń stanowią również podstawę do sprawdzania projektów budowlanych w specjalności nimi objętej. Natomiast osoby z uprawnieniami budowlanymi do projektowania bez ograniczeń w specjalności architektonicznej mogą sporządzać projekty zagospodarowania działki lub terenu, którego wykonanie jest jednym z istotnych warunków uzyskania każdego pozwolenia na budowę. Najbardziej skomplikowany jest zakres ograniczonych uprawnień w specjalizacjach konstrukcyjno-budowlanych i instalacyjnych. Trzeba pamiętać, że zakres uprawnień jest opisany w samej decyzji o nadanych uprawnieniach, a każda osoba wykonująca samodzielną funkcję techniczną w budownictwie powinna pokazać jej kopię w wypadku podjęcia się tego typu zadań. Uprawnienia w ograniczonym zakresie najogólniej dotyczą: projektowania obiektów o kubaturze mniejszej niż 1000 m3, takich jak domy jednorodzinne, obiekty gospodarcze, inwentarskie, składowe, handlowe i usługowe, kierowania robotami budowlanymi w niezbyt skomplikowanych obiektach o kubaturze mniejszej niż 5000 m3 i nie wyższych niż 15 m, projektowania i kierowania budowami i robotami budowlanymi w zakresie obu specjalności instalacyjnych w budownictwie jednorodzinnym i zagrodowym, w prostych obiektach o kubaturze do 1000 m3. Uprawnienia budowlane do wykonywania pracy na stanowisku majstra budowlanego i kierowania w powierzonym zakresie robotami budowlanymi stanowią podstawę do wykonywania tych czynności w zakresie objętym rzemiosłem określonym w dyplomie mistrza, z wyłączeniem robót budowlanych przy obiektach zabytkowych.

Specjalności

W uprawnieniach budowlanych należy określić specjalność i ewentualną specjalizację techniczno-budowlaną oraz zakres prac projektowych lub robót budowlanych objętych danym uprawnieniem. Podstawowe specjalności a jest ich pięć wiążą się z kierunkami wyższego wykształcenia technicznego na polskich politechnikach. Podstawowe specjalności uprawnień budowlanych: architektoniczna, konstrukcyjno-budowlana, technologii i organizacji budowy, instalacyjna w zakresie sieci, instalacji i urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych, cieplnych i gazowych, instalacyjna w zakresie sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych .

Uprawnienia budowlane

Uprawnienia budowlane mogą być udzielane do: projektowania, kierowania robotami budowlanymi. Uprawnienia do kierowania robotami budowlanymi stanowią również podstawę do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych związanych z wytwarzaniem konstrukcyjnych elementów budowlanych, sprawowania nadzoru inwestorskiego oraz kontroli technicznej utrzymania obiektów budowlanych. Natomiast uprawnienia do projektowania lub kierowania robotami budowlanymi dają prawo wykonywania zadań państwowego nadzoru budowlanego.

Staw

We wrześniu możemy jeszcze sadzić i rozsadzać rośliny, rosnące w podmokłej, brzegowej strefie stawu. Pod koniec miesiąca przygotowujemy do zimy rośliny wodne: zwiędniętą już część nadziemną przycinamy niezbyt krótko, tak aby pozostawione pędy okrywały korzenie, wrażliwe na mróz przenosimy do ciepłych i widnych pomieszczeń, lilie wodne Nymphaea sp. opuszczamy w najgłębsze miejsce stawu (poniżej 1 m), gdzie przetrwają nawet duży mróz. Czyścimy dno stawu z osadu, opadłych liści i innych zanieczyszczeń. Nad lustrem wody możemy rozciągnąć siatkę o oczkach średnicy 1 cm, na której zatrzymają się spadające z drzew liście.

Trawnik

Wrzesień to jeszcze okres bujnego wzrostu traw. Kosimy więc trawnik co najmniej raz w tygodniu. Staramy się nawadniać tak, aby gleba została nawilżona do głębokości 10-15 cm. W tym okresie możemy zakładać nowe i regenerować stare trawniki (szczegóły w dziale „Murator pomaga”). Byliny i ozdobne rośliny dwuletnie Usuwamy przekwitłe kwiaty bylin. Te byliny, które zakończyły kwitnienie, możemy przyciąć nisko nad ziemią, jednak pamiętajmy, że są one miejscem zimowania wielu pożytecznych owadów może warto poczekać z ich wycięciem do wiosny? Początek września to ostatni termin sadzenia roślin dwuletnich, takich jak malwy Altea sp., dzwonki ogrodowe Campanula, naparstnice Digitalis sp. laki Cheiranthus sp., niezapominajki Myosotis sp. Możemy też jeszcze dzielić (rozmnażać przez podział) i przesadzać byliny kwitnące wiosną i latem.

Pielęgnacja ogrodu

formowanie cisów raz na rok lub raz na dwa lata należy wykonać cięcie korygujące kształt bryły krzewów i powodujące zagęszczenie ich pędów: wczesną wiosną mocno (o połowę) przycinamy zeszłoroczne przyrosty; regularne podlewanie krzewów; nawożenie krzewów nawozami wieloskładnikowymi (szczegółowe informacje w opisach poprzednich wariantów); uzupełnianie ubytków wody w stawie spowodowanych parowaniem; kontrolowanie stanu czystości wody: w przypadku nadmiernego rozwoju glonów należy usunąć unoszące się w wodzie kożuchy za pomocą siatki oraz dosadzić rośliny wodne. Można też zakwasić wodę, dodając do niej jeden z dostępnych na rynku specjalnych preparatów lub spożywczy kwasek cytrynowy, siarczan miedzi, a nawet rozcień. Rośliny cebulowe od wiosny do jesieni w ogrodzie Rośliny cebulowe, dzięki bogactwu barw i różnym okresom kwitnienia, wzbogacają kompozycje ogrodowe, choć kwitną stosunkowo krótko. Zestawiając odpowiednio gatunki i odmiany, można mieć w ogrodzie przez cały sezon jakąś „kwitnącą cebulę”. Jeśli pogoda jest sprzyjająca, już w końcu lutego zakwitają przebiśniegi i śnieżyce, a jesienne krokusy i zimowity kwitną jeszcze na początku listopada. Rośliny cebulowe według systematyki botanicznej należą do rodzin liliowatych i amarylkowatych, a z rodziny kosaćcowatych zaliczane są tu irysy cebulowe oraz (umownie) krokusy, które tworzą bulwy osłonięte suchą łuską, bardzo podobne do cebul. Tulipanów, lilii, narcyzów i hiacyntów nie trzeba bliżej przedstawiać. Wszyscy znają ich ogromną rozmaitość barw i form kwiatów. Nieco mniej popularne, choć też piękne i dekoracyjne są rośliny drobnocebulkowe: śnieżyce, przebiśniegi, cebulice i szafirki. Mają skromniejsze rozmiary (zwykle 20-30 cm wysokości), drobniejsze kwiaty, ale ponieważ kwitną wczesną wiosną czasami wśród łat topniejącego śniegu i łatwo się rozrastają, tworząc kępy, są cenną ozdobą ogrodów. O tej porze roku nie ma kwiatów, które mogłyby z nimi konkurować. Uprawa roślin cebulowych nie jest kłopotliwa, a postępowanie zgodne z podanymi niżej wskazówkami pozwoli cieszyć się pięknem tych roślin od wczesnej wiosny do jesieni. Przygotowanie gleby. Struktura i zasobność. Rośliny cebulowe do prawidłowego rozwoju potrzebują gleby zasobnej w próchnicę i przepuszczalnej. Źle rosną zarówno na glebach zbyt ciężkich i zlewnych, jak na lekkich, piaszczystych i suchych. Aby rozluźnić glebę ciężką (ilastą lub gliniastą), trzeba stosować domieszki torfu, drobnej kory i piasku. Gleby lekkie i piaszczyste trzeba przede wszystkim wzbogacić w próchnicę, stosując przekompostowany obornik, komposty, torf lub nawozy zielone; grykę, facelię, łubin, wykę, gorczycę wysiewa się wiosną i najpóźniej w lipcu przykopuje, czyli miesza z wierzchnią warstwą gleby tak, aby był zapewniony dostęp powietrza do masy zielnej. Jeżeli chcemy wzbogacić glebę obornikiem (10 kg/m2), należy to zrobić w roku poprzedzającym sadzenie cebul. Oprócz nawożenia organicznego można stosować nawozy mineralne fosforowe, np. superfosfat: 15-20 g/m2 i potasowe, np. siarczan potasu: 25 g/m2 na dwa tygodnie przed posadzeniem cebul. Można też zastosować nawozy wieloskładnikowe np. Azofoskę w dwóch dawkach: 40 g/m2 przed sadzeniem i 40 g/m2 wiosną na początku wegetacji. Odczyn gleby. Ważną sprawą jest odczyn gleby rośliny cebulowe (z wyjątkiem niektórych lilii) źle rosną w glebie kwaśnej. Trzeba więc zadbać, aby pH podłoża przygotowanego dla roślin cebulowych wynosiło 6,8-7,2. O tym, że ziemia jest kwaśna, świadczą rosnące w niej rośliny: szczaw, skrzyp, mech. Jeżeli chcemy dokładniej znać stopień zakwaszenia, możemy użyć pehametru lub testem glebowego. Aby zmniejszyć zakwaszenie gleby w roku poprzedzającym sadzenie, stosujemy 120-150 g/m2 węglanu wapnia czyli kredy (można także użyć dolomitu lub innych nawozów zawierających węglan wapnia). Odchwaszczanie. Przygotowując glebę pod rośliny cebulowe, trzeba ją starannie odchwaścić powyciągać wszelkie rozłogi i korzenie.

Staw przed domem

Zgeometryzowany charakter nadają temu zakątkowi masywne, prostokątne płyty piaskowca, stanowiące obrzeże zbiornika wodnego. Jego prostokątny, geometryczny kształt dobrze komponuje się z elewacją budynku, na którego tle będzie oglądany. Umieszczenie tu zbiornika naśladującego kształtem naturalne stawy byłoby błędem. Ponieważ miejsce przy ścianie frontowej domu jest zacienione, tak jak w poprzednich wariantach do obsadzenia zastosowano rośliny cienioznośne i zimozielone: cisy i różaneczniki. Sucholubne trawy kostrzewy oraz turzyce posadzone w pobliżu stawu nawiązują do leśnego charakteru całego ogrodu.

Baterie sterowane elektronicznie

Warto wspomnieć o bateriach kuchennych sterowanych elektronicznie, które pojawiły się na rynku polskim. Produkowane są od kilku lat w Finlandii, od niedawna również w Niemczech. Sterujące ich pracą procesory pozwalają regulować dokładnie temperaturę i ilość potrzebnej wody. Wyposaża się je w obrotowe i wyciągane wylewki, dzięki którym są bardzo funkcjonalne.

Filtr wodny

Dostępne są baterie wyposażone w wyciąganą wylewkę i dodatkowy zawór, do którego zamiast zmywarki czy pralki można podłączyć filtr wodny. Otwierając ten zawór, uruchamiamy przepływ wody przez filtr. W ofercie jednego z renomowanych producentów zlewozmywaków, jest bateria wyposażona w filtr i przełączania wody wypływającej z baterii. Jeśli zmywamy korzystamy z wody użytkowej, jeśli czerpiemy wodę do celów spożywczych przełączamy na wodę filtrowaną. Wylewka wyposażona jest w oddzielne kanały i otwory wypływowe wody filtrowanej i użytkowej.

Szczotki ułatwiające zmywanie

Niektóre baterie wyposażone są w ostrą szczotkę umieszczoną na rączce natryskowej. Ułatwia ona zmywanie. Dodatkowa rączka ze szczotką do zmywania montowana w blacie lub w drugim otworze zlewozmywaka Q to unikatowe rozwiązanie skandynawskie. Przełączenie strumienia wody między wylewką a szczotką następuje po wciśnięciu przycisku na rączce natrysku. Natężenie wypływu wody z rączki reguluje się, wciskając ten przycisk z odpowiednią siłą. Gdy szczotka wypadnie nam z ręki, nie zalewamy podłogi w kuchni, a strumień wody automatycznie wraca do wylewki. Dodatkowy zawór do podłączenia zmywarki do naczyń bądź pralki jest kolejnym użytecznym dodatkiem do baterii kuchennych. W większości baterii można do niego podłączyć urządzenia zasilane zimną wodą. Podłączenie takie ma dwie zalety. Po pierwsze nie wymaga prowadzenia oddzielnej instalacji do podłączenia urządzenia. Urządzenie czerpiące wodę jest podłączane wężem przyłączeniowym do króćca korpusu baterii z gwintem 3/4. Po drugie wyraźnie widoczna jest pozycja zaworu odcinającego: wiemy, czy zamknęliśmy dopływ wody do urządzenia. Jest to korzystne mimo wyposażenia tych urządzeń w zawory elektromagnetyczne. Oferowane są też baterie wyposażone w wyciąganą wylewkę i dwa dodatkowe zawory; jeden do podłączenia urządzeń czerpiących wodę, drugi dający dodatkowe możliwości wykorzystania baterii. Producenci skandynawscy uwzględnili w swojej ofercie fakt, że na rynku są dostępne urządzenia przystosowane do zasilania gorącą wodą. Dlatego też niektóre modele baterii skandynawskich są wyposażone w dodatkowy zawór ceramiczny, pozwalający na wybór wody, jaką ma być zasilane urządzenie; istnieje możliwość zasilania go wodą gorącą lub zimną.